Tia sáng là gì? Chùm sáng là gì? Cách biểu diễn tia sáng

Tia sáng chính là đường truyền của ánh sáng

Chúng ta đã được học chùm sáng, tia sáng là gì ở môn Vật lý lớp 7. Để hiểu rõ hơn khái niệm, cách biểu diễn tia sáng và các thông tin hữu ích khác về tia sáng và chùm sáng, bạn đọc hãy theo dõi các nội dung thông tin có trong bài viết này của chúng tôi.

Tia sáng là gì?

Ở môn Vật lý lớp 7, chúng ta đã được học tia sáng là gì. Theo đó tia ѕáng chính là đường truуền ᴄủa ánh ѕáng đượᴄ biểu diễn bằng 1 đường thẳng ᴄó hướng.

Quy ước đường biểu diễn tia sáng là gì? Theo định luật truyền thẳng của ánh sáng, ánh sáng sẽ được truyền theo đường thẳng.

Ví dụ:

Ánh sáng truyền trong không khí theo một đường thẳng

Ánh sáng truyền trong môi trường nước theo một đường thẳng.

Chúng ta đã biết tia sáng là gì vậy cách biểu diễn tia sáng và quy ước vẽ tia sáng như nào? Biểu diễn tia sáng bằng cách đó là vẽ 2 tia sáng ngoài cùng của chùm sáng. Còn quy ước biểu diễn đường truyền của ánh sáng bằng một đường thẳng có mũi tên chỉ hướng gọi được gọi là tia sáng.

Tia sáng chính là đường truyền của ánh sáng
Tia sáng chính là đường truyền của ánh sáng

Góc lệch của tia sáng là gì? Ký hiệu tia sáng là gì? Do tia sáng bị gãy khúc nên tia khúc xạ và tia tới kéo dài sẽ hợp với nhau một góc, ta gọi đó là góc lệch, được kí hiệu là D.

Phân loại tia sáng

Tại mỗi bước sóng, luôn có một tia sáng trong tần số của nó, chính là:

Tên Bước sóng Tần số
Tia X 0,01 nm – 10 nm 30 EHz – 30 PHz
Tia tử ngoại 10 nm – 380 nm 30 PHz – 790 THz
Ánh sáng nhìn thấy 380 nm – 760 nm 790 THz – 430 THz
Tia hồng ngoại 760 nm – 1mm 430 THz – 300 GHz

Ứng dụng của tia sáng

Tia X: Được sử dụng trong các máy X quang, xạ trị, PET – CT… giữ vai trò quan trọng trong việc chẩn đoán và điều trị bệnh. Chụp X quang chính là việc dùng một loại bức xạ năng lượng cao, một máy chụp X quang sẽ phát ra được các chùm tia X.

Tia tử ngoại hay tia UV: Nó có đặc tính tiệt trùng cao, khử khuẩn, tiêu diệt đến 99% vi khuẩn ở trong nước. Cung cấp vitamin D giúp con người hấp thụ được canxi, phốt pho giúp xương, răng trở nên chắc khỏe hơn. Tia tử ngoại còn soi được tiền giả dưới ánh sáng cực tím.

Tia hồng ngoại: Được ứng dụng trong các bộ điều khiển từ xa như điều khiển đèn, tivi, dàn âm thanh… Ngoài ra, nó còn được dùng để làm lò nướng, bếp điện sử dụng bức xạ hồng ngoại để dẫn nhiệt.

Chùm sáng là gì?

Một chùm tia sáng là gì?
Một chùm tia sáng là gì?

Chùm tia sáng gồm các tia sáng giao nhau, không giao nhau, loe rộng trên đường truyền gồm nhiều tia sáng hợp thành. Khi vẽ chùm tia sáng, chỉ cần vẽ 2 tia ngoài cùng của mỗi chùm sáng.

Có mấy loại chùm sáng?

Có mấy loại chùm sáng mà em đã được học? Chùm sáng có 3 loại, đó là:

Chùm sáng song song chính là chùm sáng mà các tia sáng không giao nhau ở trên đường truyền của chúng.

Chùm sáng hội tụ: Gồm các tia sáng giao nhau ở trên đường truyền.

Chùm sáng phân kỳ: Gồm các tia sáng lóe rộng ở trên đường truyền.

Ứng dụng của chùm tia sáng

Chùm tia sáng song song: Bạn có thể thấy trong các sản phẩm năng lượng thiên nhiên như năng lượng mặt trời, máy năng lượng mặt trời…

Chùm tia sáng phân kỳ: Được dùng để làm kính chữa cận thị, sử dụng ở mắt mèo trên cánh cửa vào nhà. 

Chùm tia sáng hội tụ: Được sử dụng để làm vật kính và thị kính của kính hiển vi, kính thiên văn. Mặt khác nó còn được sử dụng để làm kính lúp, vật kính ở máy ảnh hoặc kính lão chữa tật viễn thị, lão thị.

Chùm tia sáng hội tụ ứng dụng làm kính lúp
Chùm tia sáng hội tụ ứng dụng làm kính lúp

Ví dụ về chùm sáng, tia sáng

Câu 1: Chùm sáng do dây tóc bóng đèn pin phát ra có tính chất nào dưới đây?

  1. Song song
  2. Phân kì
  3. Hội tụ
  4. Đầu tiên hội tụ sau đó phân kì

Đáp án: Đèn pin phát ra chùm tia sáng song song, ta chọn A.

Câu 2: Các câu sau đúng hay sai?

  1. Ánh sáng lúc nào cũng truyền theo một đường thẳng.
  2. Ánh sáng chỉ truyền theo đường thẳng khi ở môi trường trong suốt và đồng tính.
  3. Các nguồn sáng thông thường trong thực tế sẽ tạo ra chùm sáng phân kì.
  4. Khi nguồn sáng ở rất xa, chùm sáng tới ta chính là chùm sáng phân kì.

Đáp án

Câu sai: A; D

Câu đúng: B; C

Câu 3: Tại sao trong các lớp học, chúng ta thường gắn đèn ở các phía trái, phải và trên trần nhà mà không gắn đèn tập trung về một phía?

Đáp án: Vì để tránh hiện tượng xuất hiện các bóng đen che khuất bởi ánh sáng truyền đi theo đường thẳng.

Câu 4: Tia sáng là gì? Hình nào dưới đây biểu diễn một tia sáng?

Đáp án: Hình a
Đáp án: Hình a

Câu 5: Chọn từ thích hợp

Ánh sáng từ dây tóc bóng đèn truyền đi theo đường thẳng nên dùng ống ………….. ta mới quan sát thấy bóng đèn.

  1. rỗng và thẳng
  2. rỗng và cong
  3. thẳng hoặc cong
  4. không trong suốt

Đáp án: A rỗng và thẳng

Mong rằng các thông tin trên đã giúp bạn hiểu rõ tia sáng là gì, chùm sáng là gì, có mấy loại tia sáng và chùm sáng.

Xem thêm:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *