Rối loạn lưỡng cực là gì? Nguyên nhân & dấu hiệu? Cách điều trị hiệu quả

Rối loạn lưỡng cực là căn bệnh ngày càng phổ biến hiện nay

Áp lực cuộc sống khiến số người mắc căn bệnh rối loạn lưỡng cực ngày càng gia tăng. Vậy thì bệnh rối loạn lưỡng cực gì? Gây ra những nguy hiểm như thế nào đối với sức khỏe người bệnh? Bạn đọc đừng vội bỏ qua bài viết được muasieunhanh.com tổng hợp ngay sau đây.

Tìm hiểu về chứng rối loạn lưỡng cực là gì?

Bệnh lý rối loạn cảm xúc lưỡng cực là gì? Rối loạn lưỡng cực là chứng bệnh rối loạn tâm thần hay còn được gọi là rối loạn hưng – trầm cảm. Người mắc bệnh này tình trạng tâm thần sẽ thay đổi thất thường khiến họ có thể đột ngột hưng phấn như phấn khích quá đà hoặc tăng động nhưng nhiều lúc lại rơi vào trạng thái trầm cảm.

Rối loạn lưỡng cực là căn bệnh ngày càng phổ biến hiện nay
Rối loạn lưỡng cực là căn bệnh ngày càng phổ biến hiện nay

Bệnh rối loạn lưỡng cực có tính chất chu kỳ, xen kẽ giữa hưng phấn và trầm cảm. Sự thất thường của trạng thái tâm lý người bệnh thường sẽ xuất hiện vài lần trong năm hoặc có thể là nhiều lần trong tuần.

Rối loạn cảm xúc lưỡng cực tiếng Anh có nghĩa là bipolar disorder.

Các loại rối loạn lưỡng cực

Dựa vào các đặc điểm, rối loạn cảm xúc lưỡng cực thường được phân thành 3 loại như sau:

  • Rối loạn lưỡng cực loại I: Được xác định bởi sự hiện diện của ít nhất một giai đoạn hưng cảm toàn diện. Có nghĩa là gây suy giảm rõ rệt chức năng xã hội hoặc chức năng nghề nghiệp hoặc bao gồm chứng hoang tưởng và thường là các giai đoạn trầm cảm. Tỷ lệ mắc bệnh ở cả hai giới là ngang nhau.
  • Rối loạn lưỡng cực loại II: Được xác định bởi sự có mặt của giai đoạn trầm cảm là chủ yếu với ít nhất một giai đoạn hưng cảm nhẹ nhưng không có các giai đoạn hưng cảm đầy đủ. Tỷ lệ mắc bệnh thường cao hơn đối với nữ giới.
  • Rối loạn lưỡng cực không xác định: Có những đặc điểm lưỡng cực rõ ràng nhưng chưa đáp ứng bất cứ tiêu chí cụ thể nào cho các rối loạn lưỡng cực khác.
Có 3 loại rối loạn lưỡng cực phổ biến hiện nay
Có 3 loại rối loạn lưỡng cực phổ biến hiện nay

Nguyên nhân chính gây ra bệnh rối loạn cảm xúc lưỡng cực là gì?

Nguyên nhân của bệnh lưỡng cực là gì? Rối loạn lưỡng cực là một rối loạn sức khỏe tâm thần khá phổ biến, nhưng đến nay căn bệnh này vẫn còn là một bí ẩn đối với các bác sĩ và nhà nghiên cứu. Giới nghiên cứu y học hiện nay vẫn chưa xác định rõ nguyên nhân khiến một số người rơi vào rối loạn lưỡng cực là gì.

Các nguyên nhân có thể gây ra chứng rối loạn lưỡng cực bao gồm:

Yếu tố từ di truyền học và sinh lý học

  • Nguy cơ thường cao nhất đối với người thân của những bệnh nhân mắc phải rối loạn lưỡng cực loại II.
  • Có thể có các yếu tố di truyền gây ảnh hưởng đến độ tuổi khởi phát của các chứng rối loạn lưỡng cực.
  • Có một số nghiên cứu đã cho thấy rằng sự mất cân bằng trong chất dẫn truyền thần kinh hoặc hormone gây ảnh hưởng đến não bộ có thể đóng một vai trò nào đó trong việc gây ra sự rối loạn.
Rối loạn lưỡng cực có thể di truyền từ thế hệ trước sang con, cháu
Rối loạn lưỡng cực có thể di truyền từ thế hệ trước sang con, cháu

Yếu tố môi trường

Yếu tố biến cố đời sống và môi trường cũng là khởi đầu cho cơn rối loạn khí sắc đầu tiên. Người ta cho rằng stress nặng đi kèm với cơn rối loạn đầu tiên đã gây ra những biến đổi lâu dài về hoạt động não bộ, ảnh hưởng đến chất dẫn truyền thần kinh, cũng như giảm đáng kể tế bào thần kinh.

Ví dụ :

  • Sự tan vỡ trong một mối quan hệ nào đó.
  • Lạm dụng quá mức thể chất, tình d.ụ.c hoặc tình cảm.
  • Cái chết của một thành viên gia đình thân thiết hoặc một người thân thiết nào đó.

Những loại sự kiện thay đổi cuộc sống này có thể gây ra những đợt trầm cảm bất cứ lúc nào trong cuộc đời của một người

Dấu hiệu nhận biết hội chứng rối loạn lưỡng cực là gì?

Dấu hiệu nhận biết người bị rối loạn lưỡng cực là gì? Theo các bác sĩ, triệu chứng rối loạn lưỡng cực sẽ thay đổi khác nhau phụ thuộc vào từng giai đoạn bệnh, đặc trưng là các giai đoạn sẽ xuất hiện xen kẽ đột ngột nên trạng thái cảm xúc và hành động của người bệnh cũng như vậy. Bệnh nhân có thể đột nhiên phấn khích quá mức hoặc cũng có thể tuyệt vọng quá mức mà không hề liên quan đến thuốc hay ma túy.

Cụ thể, triệu chứng ở từng giai đoạn bệnh được thể hiện qua các dấu hiệu như sau:

Hưng cảm là giai đoạn đầu tiên trong chứng rối loạn lưỡng cực
Hưng cảm là giai đoạn đầu tiên trong chứng rối loạn lưỡng cực

Giai đoạn hưng cảm

Rối loạn hưng cảm là gì? Giai đoạn hưng cảm là điều mà người bệnh sẽ cần biết khi tìm hiểu chứng hưng cảm là gì. Hưng cảm là khoảng thời gian mà người bệnh có được nguồn năng lượng tích cực nhất, cảm xúc phấn khích, vui vẻ, cao hứng. Giai đoạn này hoàn toàn trái ngược với thời gian trầm cảm sau đó.

Tình trạng này có thể nghiêm trọng tới mức khiến cho người bệnh cười vui ngay trong cả tình huống cần phải khóc và có thể làm ra những hành vi bốc đồng, gây nguy hại cho bản thân và những người xung quanh.

Sau đây là một số dấu hiệu thường gặp trong giai đoạn hưng cảm này:

  • Dư thừa quá nhiều năng lượng, lúc nào cũng cảm thấy tâm trạng phấn khởi, vui vẻ quá mức cần thiết. Hạnh phúc không rõ nguyên nhân, nhiều khi vui vẻ ngay cả trong tình huống buồn.
  • Lúc nào cũng lạc quan, hoạt bát, đứng ngồi không yên và hoạt động liên tục để có thể tiêu hao năng lượng.
  • Suy nghĩ và hành động của người mắc bệnh này diễn ra rất nhanh.
Ở giai đoạn này, người bệnh lúc nào cũng dư thừa năng lượng
Ở giai đoạn này, người bệnh lúc nào cũng dư thừa năng lượng
  • Mắc chứng rối loạn giấc ngủ, bệnh nhân thường ngủ rất ít, chỉ khoảng 3 đến 4 tiếng mỗi ngày.
  • Có những suy nghĩ, hành vi bốc đồng như: tiêu tiền quá mức, dễ bị kích động tâm lý, thường xuyên la hét, có hành vi bạo lực nguy hiểm khi cảm thấy không được thoải mái.
  • Nhu cầu về sinh hoạt tình dục rất mãnh liệt, có thể thân mật, tấn công hoặc có những lời nói bông đùa về vấn đề nhạy cảm quá mức cho phép với những người khác giới.
  • Đột ngột học tập, làm việc với tần suất cao và liên tục mà không biết cảm giác mệt mỏi là gì.
  • Luôn cho rằng bản thân mình có thể làm rất nhiều công việc cùng lúc, khó có thể tập trung ý thức vào một vấn đề.
Thường xuyên la hét là dấu hiệu thường thấy ở giai đoạn này
Thường xuyên la hét là dấu hiệu thường thấy ở giai đoạn này

Bệnh rối loạn hưng trầm cảm sẽ được xác định dựa trên những biểu hiện được mô tả ở trên. Thế nhưng, biểu hiện bệnh giữa các giới tính cũng có sự khác nhau. Ví dụ như ở bệnh nhân nam sẽ có các cơn hưng cảm nhiều hơn trong khi ở nữ thì ngược lại. Bệnh nhân nữ sẽ có nhiều cơn trầm cảm hơn.

Giai đoạn trầm cảm

Triệu chứng của giai đoạn này hoàn toàn ngược lại với giai đoạn hưng cảm, đặc trưng bởi tâm trạng u buồn nghiêm trọng, không có hứng thú trong tất cả mọi việc. Kể cả khi vui vẻ, người bệnh vẫn luôn buồn bã, u uất và đầy tiêu cực. Cụ thể các triệu chứng thường thấy trong giai đoạn này đó là:

  • Luôn cảm thấy buồn bực vô cớ, không điều gì khiến họ khuây khỏa hoặc vui lên được.
  • Người mắc bệnh thường tự đánh giá thấp bản thân, lúc nào cũng cảm giác mình có lỗi.
  • Cách họ nhìn về quá khứ, hiện tại và tương lai luôn mang màu sắc ảm đạm.
  • Buồn rầu, chán nản, không tin vào khả năng bệnh được chữa khỏi.
  • Cảm giác đau khổ vì những tội lỗi, nỗi buồn không thể giải quyết được, cảm giác bế tắc không lối thoát khiến người bệnh có ý tưởng tự sát.
Giai đoạn trầm cảm là giai đoạn cực kỳ nguy hiểm đối với người bệnh
Giai đoạn trầm cảm là giai đoạn cực kỳ nguy hiểm đối với người bệnh
  • Mất năng lượng, nhiệt huyết trong công việc, cơ thể rơi vào tình trạng suy nhược.
  • Thay đổi về chế độ ăn uống, chán ăn, khẩu vị giảm, có lúc bỏ ăn vì không thấy đói.
  • Thay đổi về giấc ngủ, khó đi vào giấc ngủ, ngủ hay bị thức giấc giữa chừng.
  • Khả năng ghi nhớ kém dần đi, khó có thể tự đưa ra các quyết định.
  • Không còn những ham muốn tình dục mạnh mẽ như trước đây.
  • Có xu hướng tìm đến rượu bia và các chất kích thích để phần nào giải tỏa cảm xúc căng thẳng, bí bách.

Giai đoạn hỗn hợp

Ở giai đoạn này, người bệnh sẽ trải qua trạng thái hưng cảm và trầm cảm xen kẽ với nhau, khiến cho tâm trạng thay đổi đột ngột rất khó để kiểm soát. Thường giai đoạn hỗn hợp sẽ xuất hiện sau cùng, bệnh nhân sẽ phải trải qua giai đoạn trầm cảm 2 tuần và giai đoạn hưng cảm khoảng 1 tuần trước đó.

Tác hại của bệnh rối loạn tâm lý lưỡng cực là gì?

Bệnh hưng trầm cảm là gì? Khi cảm xúc, tâm trạng đột ngột bị thay đổi, lúc thì hưng phấn quá mức, lúc lại buồn bã quá mức sẽ khiến cho cuộc sống của người bệnh đảo lộn hoàn toàn. Những tác hại mà chứng rối loạn lưỡng cực có thể gây ra những tác hại rất lớn, bao gồm:

Chất lượng cuộc sống giảm sút do cảm xúc người bệnh liên tục thay đổi
Chất lượng cuộc sống giảm sút do cảm xúc người bệnh liên tục thay đổi
  • Khiến chất lượng cuộc sống suy giảm, người bệnh không thể nắm bắt được chính bản thân mình và từ đó gây ra nhiều hậu quả không tốt với sức khỏe, và các mối quan hệ do những cảm xúc quá mức này dẫn tới.
  • Suy giảm chất lượng học tập, công việc, có thể khiến cho bệnh nhân mất đi công việc hiện tại.
  • Làm ảnh hưởng tới những mối quan hệ do các trạng thái trầm cảm hay hưng cảm, khiến người bệnh dễ cáu giận, gây ra hành vi không phù hợp.
  • Chế độ sinh hoạt thất thường, việc ăn uống ngủ nghỉ không hợp lý sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh liên quan đến dạ dày, huyết áp, tim mạch.
  • Có thể xuất hiện những hành vi bạo lực tự gây hại cho bản thân hoặc những người xung quanh.

Cách để điều trị rối loạn lưỡng cực như thế nào?

Các bác sĩ hiện nay áp dụng rất nhiều phương pháp để điều trị rối loạn cảm xúc lưỡng cực. Trong đó phổ biến nhất đó là ổn định khí sắc, dùng thuốc chống trầm cảm và kết hợp với tâm lý trị liệu. Có nhiều thuốc được dùng để điều trị chứng rối loạn lưỡng cực nhưng chủ yếu chúng được xếp vào 2 nhóm chính như sau:

Hiện nay có hai phương pháp được ứng dụng nhiều nhất để trị bệnh
Hiện nay có hai phương pháp được ứng dụng nhiều nhất để trị bệnh

Các loại thuốc giúp ổn định khí sắc

  • Thuốc ổn định khí sắc cho người mắc bệnh.
  • Thuốc chống các chứng loạn thần.
  • Thuốc chống các triệu chứng có liên quan đến trầm cảm.

Ứng dụng vào điều trị các phương pháp tâm lý trị liệu

Phương pháp này sẽ được thực hiện dựa theo phác đồ cá nhân hóa của người bệnh. Các bác sĩ có thể chọn đơn trị liệu hoặc đa trị liệu dựa trên những đặc tính của từng bệnh nhân để từ đó giúp phát huy tối đa hiệu quả chữa bệnh, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh. 

Tâm lý trị liệu khi phối hợp với điều trị thuốc men và duy trì trong suốt quá trình điều trị sẽ phần nào giúp bệnh nhân hiểu thêm về bệnh và bản thân mình, từ đó dần điều chỉnh được các hành vi và cảm xúc, qua đó quản lý bệnh và giảm thiểu ảnh hưởng do bệnh mang lại.

Giải đáp một số thắc mắc khác liên quan đến rối loạn lưỡng cực

Rối loạn lưỡng cực có tính di truyền không?

Theo thống kê, tỷ lệ người mắc bệnh này chiếm khoảng 1% dân số trên toàn thế giới. Bệnh xảy ra ở cả 2 giới và tỷ lệ mắc bệnh không có nhiều sự khác biệt giữa 2 giới tính. Đặc biệt, bệnh rối loạn tâm lý lưỡng cực có yếu tố di truyền.

Bệnh rối loạn lưỡng cực hoàn toàn có khả năng di truyền cho thế hệ sau
Bệnh rối loạn lưỡng cực hoàn toàn có khả năng di truyền cho thế hệ sau

Có thể bạn quan tâm:

Bệnh rối loạn lưỡng cực có nguy hiểm hay không?

Người mắc căn bệnh này sẽ có rất nhiều triệu chứng phức tạp, và việc tâm trạng dao động lên xuống cũng gây ảnh hưởng nhiều đến cảm xúc cũng như động lực điều trị của bệnh nhân.

Đây là rối loạn khiến cho tâm lý người bệnh liên tục thay đổi, ảnh hưởng đến sức khỏe, sinh hoạt thường ngày trong đời sống. Các mối quan hệ, hiệu suất trong học tập, công việc cũng bị ảnh hưởng theo.

với một số cá nhân, còn có thể xuất hiện cả ảo giác, dễ gây ra nguy hiểm cho cá nhân người bệnh và những người xung quanh, do đó việc điều trị là cần thiết và cần được hỗ trợ nhanh chóng, kịp thời.

Hy vọng bài viết đầy đủ trên đây của muasieunhanh.com đã giúp bạn đọc hiểu được rối loạn lưỡng cực là bệnh gì, nguyên nhân, dấu hiệu nhận biết và cách chữa trị để cải thiện chất lượng cuộc sống của bản thân và những người xung quanh.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *