Nhiệt năng là gì? Có mấy cách làm thay đổi nhiệt năng

Nhiệt năng của 1 vật là gì?

Môi trường xung quanh chúng ta ẩn chứa rất nhiều loại năng lượng khác nhau, trong đó có nhiệt năng. Bài viết này của chúng tôi sẽ giúp bạn trả lời câu hỏi nhiệt năng là gì, nêu các cách làm thay đổi nhiệt năng.

Nhiệt năng là gì?

Chúng ta đã được học nhiệt năng là gì trong môn vật lý lớp 8. Theo đó, các phân tử cấu tạo nên vật chuyển động không ngừng, vì thế chúng có động năng. Nhiệt năng của một vật chính là tổng động năng của các phân tử cấu tạo nên vật.

Nhiệt năng có mối quan hệ chặt chẽ với nhiệt độ: Nhiệt độ của một vật càng cao thì các phân tử cấu tạo nên vật đó chuyển động càng nhanh và nhiệt năng của vật đó cũng càng lớn.

Đơn vị của nhiệt năng là gì? Đơn vị của nhiệt năng đó là jun (J).

Nhiệt năng của 1 vật là gì?
Nhiệt năng của 1 vật là gì?

Vậy nhiệt năng phụ thuộc vào yếu tố nào? Nhiệt năng của một vật phụ sẽ thuộc vào nhiệt độ. Nhiệt độ của một vật càng cao thì các phân tử cấu tạo nên vật đó chuyển động càng nhanh và kéo theo nhiệt năng của vật càng lớn.

Có mấy cách làm thay đổi nhiệt năng

Như đã nói ở trên, nhiệt năng là tổng động năng các chuyển động hỗn loạn của các hạt và các nguyên tử cơ bản của vật. Để thay đổi nhiệt năng của vật, chúng ta cần thay đổi động năng của vật. Ta có thể thực hiện bằng các cách sau:

Thực hiện công

Ta có thể tăng nhiệt độ của vật bằng cách làm vật đó chuyển động hoặc là tác động công lên vật. Ví dụ: 

Nếu bạn sử dụng búa để gõ đinh vào tường, sau khi bạn gõ xong sờ vào đầu đinh chỗ búa gõ vào, bạn sẽ thấy ấm.

Thợ mài dao sau một thời gian mài phải nhúng lưỡi dao vào nước để rửa bỏ bụi sắt. Không chỉ vậy, hành động này giúp giảm nhiệt cho lưỡi dao bởi thời gian dài mài.

Khi cảm thấy lạnh, ta có xu hướng chà xát hai bàn tay vào nhau. Sau một thời gian, tay bạn sẽ ấm lên.

Khi chà xát hai bàn tay vào nhau chúng ta sẽ thấy tay ấm lên
Khi chà xát hai bàn tay vào nhau chúng ta sẽ thấy tay ấm lên

Truyền nhiệt chính là một trong những cách thông dụng để có thể thay đổi nhiệt năng của vật.

Truyền nhiệt

Thay đổi nhiệt độ của vật sẽ khiến nhiệt năng của nó thay đổi một cách nhanh chóng. Bạn có thể cho vật nhận một nguồn nhiệt từ vật khác bằng cách cho vật đó tiếp xúc với vật có nhiệt độ chênh lệch. Nếu như tiếp xúc với vật có nhiệt độ cao thì nhiệt lượng của vật sẽ tăng và ngược lại. Ví dụ: 

Khi cho đá vào cà phê nóng, cà phê sẽ nguội dần khiến nhiệt năng giảm dần.

Khi ta thả một chiếc thìa kim loại vào nồi canh nóng, sau một lúc chiếc thìa sẽ nóng lên và nhiệt năng của nó cũng sẽ tăng lên theo.

Các đại lượng liên quan tới nhiệt năng là j?

Nhiệt lượng

Nhiệt lượng chính là phần nhiệt năng của một vật chất chuyển hóa khi xuất hiện trong quá trình truyền nhiệt từ đối tượng này sang một đối tượng khác và ngược lại.

Nhiệt lượng là gì?
Nhiệt lượng là gì?

Công thức tính nhiệt lượng 

Không có công thức tính nhiệt năng, còn khi tính toán nhiệt lượng ta sử dụng công thức sau: 

Q = m.c.Δt

Trong đó:

m: khối lượng của vật (kg)

c: nhiệt dung riêng của các chất làm nên vật (J/kg.K)

Δt: độ tăng nhiệt độ của vật (°C hoặc °K)

Δt = t2 – t1 với t1 chính là nhiệt độ ban đầu còn t2 là nhiệt độ cuối cùng.

Q: nhiệt lượng thu vào của một vật (J).

Nhiệt dung riêng

Nhiệt dung riêng chính là tổng nhiệt năng cần có để có thể làm tăng nhiệt độ của một vật tính trên mỗi đơn vị khối lượng. Nhiệt dung riêng của một chất liệu chính là một đặc tính vật lý.

Nó cũng là một ví dụ về đặc tính mở rộng vì giá trị của nó tỉ lệ với kích thước của hệ thống đã được đưa vào thử nghiệm.

Ứng dụng của nhiệt năng

Nhiệt năng được ứng dụng rộng rãi trong đời sống
Nhiệt năng được ứng dụng rộng rãi trong đời sống

Xem thêm:

Nhiệt năng được ứng dụng rộng rãi trong công nghiệp sản xuất và sinh hoạt hàng ngày. Một vài ứng dụng liên quan đến sự có mặt của nhiệt năng đó là: 

Các thiết bị gia đình như ấm siêu tốc, nồi cơm điện dùng để nấu chín cơm và đun sôi nước.  

Bếp ga giúp đun nấu. 

Các loại máy làm khô, ví dụ như máy sấy để sấy khô thực phẩm.

Ngày nay, nhiều người còn nghiên cứu để biến nhiệt năng thành điện năng, nhiệt năng được giải phóng cung cấp một nguồn năng lượng nhỏ gọn và hiệu quả cho những người lính ở trên các chiến trường trong tương lai.

Hy vọng qua những thông tin bên trên, bạn đọc đã nắm rõ nhiệt năng của một vật là gì, các cách để thay đổi nhiệt năng của một vật. 

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *