ADHD là gì? Dấu hiệu của hội chứng tăng động, giảm chú ý

ADHD - Rối loạn tăng động giảm chú ý

ADHD là một rối loạn hành vi thường gặp ở trẻ em. Nó làm ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ nhỏ, gây ra những khó khăn trong việc học tập cũng như sinh hoạt hàng ngày. Vậy thực chất hội chứng ADHD là gì? Có những phương pháp can thiệp cho trẻ ADHD nào?

Bệnh ADHD là gì?

ADHD là viết tắt của từ gì? ADHD – Attention Deficit Hyperactivity Disorder, là một loại bệnh gọi là “Rối loạn tăng động giảm chú ý” thường gặp ở trẻ em. 

ADHD - Rối loạn tăng động giảm chú ý
ADHD – Rối loạn tăng động giảm chú ý

Đặc trưng của rối loạn này chính là sự hấp tấp, hiếu động một cách thái quá (tăng động) đi kèm với đó là việc suy giảm khả năng chú ý, tập trung. Nếu như không được điều trị kịp thời thì hội chứng ADHD ở trẻ em có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến học tập, sinh hoạt cũng như xây dựng các mối quan hệ với mọi người.

Theo như ước tính thì ở Việt Nam, tỷ lệ trẻ em mắc hội chứng ADHD là 3,01% và nó đang có chiều hướng gia tăng trong những năm gần đây.

Mặc dù hội chứng ADHD chỉ xuất hiện ở những trẻ gặp khó khăn trong việc tập trung hoặc quá năng động hay bốc đồng. Tuy nhiên, thực tế thì người lớn cũng có thể mắc hội chứng này. Hội chứng ADHD ở người lớn là một rối loạn sức khỏe tâm thần, khiến cho người bệnh không thể duy trì được các mối quan hệ xã hội, công việc hay quá trình học tập cũng bị ảnh hưởng.

Nguyên nhân mắc phải ADHD ở trẻ

Các nguyên nhân chính xác gây ra rối loạn tăng động giảm chú ý chưa được làm sáng tỏ nhưng các yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc ADHD bao gồm:

ADHD có tính di truyền
ADHD có tính di truyền

– ADHD có tính di truyền nên có thể trong gia đình có người mắc phải bệnh này. Vì vậy mà gen chính là yếu tố gây ra bệnh ADHD qua di truyền học.

– Trẻ có thể bị mắc bệnh rối loạn tăng động giảm chú ý từ khi sinh ra nếu như mẹ trong lúc mang thai uống quá nhiều rượu bia hay xảy ra trường hợp sinh non.

– Nguyên nhân mắc phải ADHD có thể là do môi trường sống xung quanh như tiếp xúc với chì tìm thấy trong sơn hay đường ống lúc nhỏ.

– Trong quá trình phát triển có thể gặp phải các vấn đề có liên quan đến hệ thống thần kinh tại những thời điểm quan trọng thì cũng có nguy cơ mắc phải bệnh ADHD.

Dấu hiệu nhận biết trẻ ADHD là gì?

Mỗi trẻ bị rối loạn tăng động giảm chú ý là một cá thể riêng biệt và có nhiều biểu hiện khác nhau. Nhưng nhìn chung thì trẻ tăng động giảm chú ý sẽ có các biểu hiện như sau:

  • Trẻ nghịch ngợm, hiếu động một cách thái quá
Trẻ hiếu động quá mức
Trẻ hiếu động quá mức

Xem thêm:

– Trẻ khó có thể ngồi yên được một chỗ trong khoảng thời gian dài. Thường hay nghịch ngợm, ngọ nguậy liên tục, chạy nhảy hoặc leo trèo khắp nơi.

– Trẻ thường xuyên di chuyển như thể “đang lái xe” hay “đang đi trên đường”.

– Tự ý đi lại một cách tự do trong những tình huống được yêu cầu phải ngồi tại một vị trí như đang học bài hay đang ăn uống…

– Khó có thể tham gia được các trò chơi cần đến sự nhẹ nhàng, tính kiên trì và sự nhẫn nại.

  • Biểu hiện bốc đồng trong hành vi và suy nghĩ

– Nói nhiều, hay ngắt lời hoặc xen ngang vào những câu chuyện của người khác. Đặc biệt, trẻ thường buột miệng trả lời trước khi nghe hết câu hỏi.

– Hay khó chịu, bực tức khi phải chờ tới lượt mình trong lúc chơi các trò chơi cùng với bạn bè, người thân…

– Tính tình nóng nảy, rất dễ tức giận, cáu gắt một cách vô cớ. Thậm chí còn có những hành vi quá khích như la hét, đánh bạn hoặc có thể tự làm đau mình.

  • Biểu hiện kém tập trung chú ý
Trẻ bị mất tập trung
Trẻ bị mất tập trung

– Trẻ khó tập trung trong thời gian dài và thường bỏ lỡ các chi tiết, hay mắc lỗi.

– Không thể chú tâm lắng nghe người khác nói, ngay cả khi họ đang nói chuyện trực tiếp.

– Hay quên và làm thất lạc đồ chơi, dụng cụ học tập, đồ dùng cá nhân như bút, sách vở…

– Lảng tránh hoặc không thích thực hiện các công việc mà đòi hỏi sự cố gắng lâu dài như làm bài tập, chuẩn bị báo cáo…

– Dễ bị phân tâm bởi những tác nhân bên ngoài. Ví dụ: đang học bài mà có một người đi qua hay một tiếng động nhỏ cũng có thể khiến cho trẻ bị mất tập trung.

– Hay bỏ sót các hoạt động hằng ngày như: quên đi học, quên đánh răng, rửa mặt…

  • Một số biểu hiện khác

– Trẻ bị rối loạn ngôn ngữ, chậm nói, nói ngọng hay khả năng hiểu và diễn đạt kém. 

– Nhạy cảm một cách quá mức với ánh sáng, âm thanh và tiếng động.

– Dễ bị rối loạn giấc ngủ: mất ngủ, khó ngủ, trằn trọc hay tỉnh giấc giữa đêm. 

Hậu quả của hội chứng ADHD

Mặc dù trẻ bị tăng động giảm chú ý không trực tiếp gây ra các vấn đề về tâm lý và nhiều vấn đề khác nhưng các rối loạn khác thường xảy ra cùng với ADHD khiến cho việc điều trị trở nên khó khăn hơn:

ADHD làm rối loạn tâm thần ở trẻ
ADHD làm rối loạn tâm thần ở trẻ

– Rối loạn tâm thần: Không chỉ ở trẻ em mà nhiều người lớn bị ADHD cũng bị trầm cảm, rối loạn lưỡng cực hoặc rối loạn tâm thần khác. Mặc dù các vấn đề về tâm thần này không do ADHD gây ra, nhưng chính cảm giác thất bại và thất vọng lặp đi lặp lại do ADHD có thể làm trầm trọng hơn căn bệnh trầm cảm.

– Rối loạn lo âu: Rối loạn lo âu xảy ra khá thường xuyên ở người rối loạn tăng động giảm chú ý. Nó có thể gây lo lắng quá mức, căng thẳng cũng như các triệu chứng khác. Lo lắng có thể trở nên tồi tệ hơn bởi các triệu chứng của ADHD gây ra.

– Rối loạn tâm thần khác: Nếu bị ADHD có nguy cơ mắc các rối loạn tâm thần khác như: rối loạn nhân cách, rối loạn bùng phát gián đoạn hay rối loạn sử dụng chất gây nghiện.

– Mất khả năng học tập: Nếu bị rối loạn tăng động giảm chú ý có thể đạt điểm kiểm tra học thuật thấp hơn so với tuổi tác, trí thông minh hay trình độ học vấn của họ. Các vấn đề có liên quan đến việc học tập có thể bao gồm vấn đề về khả năng tiếp thu và giao tiếp.

Điều trị ADHD ở trẻ như thế nào?

Hiện nay có rất nhiều cách để điều trị hội chứng ADHD ở trẻ em nhưng dù sử dụng phương pháp nào đi chăng nữa thì điều quan trọng nhất vẫn là sự quan tâm và kiên nhẫn của cha mẹ. Các triệu chứng của rối loạn này cần được cải thiện từ từ và không thể tiến bộ trong ngày một ngày hai được. Hơn nữa, mỗi trẻ là một cá nhân riêng biệt nên phương pháp can thiệp cho từng trẻ cũng sẽ khác nhau.

  • Thuốc
Sử dụng thuốc điều trị ADHD
Sử dụng thuốc điều trị ADHD

Sử dụng thuốc chính là phương pháp hàng đầu để đối phó với bệnh tăng động giảm chú ý ở trẻ với hiệu quả lên đến khoảng 80%. 

Thuốc an thần là một trong những loại thuốc phổ biến dùng để điều trị bệnh này. Thuốc có tác dụng làm dịu tinh thần, cải thiện sự mất cân bằng hóa học trong não từ đó làm giảm các triệu chứng lo âu và bồn chồn.

  • Liệu pháp hành vi

Cha mẹ sẽ sử dụng cả lời nói và hành động, cử chỉ của mình tác động tới trẻ để giúp cải biến những hành vi của trẻ theo hướng tích cực. Ví dụ: bạn có thể lập thời gian biểu cho trẻ để trẻ tập dần thói quen làm việc theo kế hoạch.

Lưu ý: bạn chỉ nên điều chỉnh từng hành vi một bởi nếu bạn đặt quá nhiều mục tiêu cùng một lúc thì rất dễ gây ra tâm lý ức chế cho trẻ. Đặc biệt, nếu như trẻ thực hiện không đúng thì hãy nhẹ nhàng nhắc nhở chứ đừng la mắng hay đánh trẻ.

  • Cho trẻ luyện tập thể dục
Thường xuyên cho trẻ tập thể dục
Thường xuyên cho trẻ tập thể dục

Các chuyên gia y tế cũng khuyến khích những trẻ bị tăng động giảm chú ý nên dành khoảng 60 phút mỗi ngày để tập thể dục với cường độ từ trung bình cho đến cao. Các bé có thể làm bất kỳ điều gì như chơi môn thể thao mà chúng thích: chạy xe đạp, bơi lội, chơi bóng đá, nhảy múa…

Ngoài ra, các bằng chứng cũng cho thấy việc vui chơi ở ngoài trời và gần gũi với thiên nhiên sẽ làm trẻ bị ADHD bình tĩnh hơn. Các nhà nghiên cứu cũng cho rằng các bài tập thể dục này còn có khả năng hỗ trợ:

– Lưu thông máu: Trẻ bị ADHD có lưu lượng máu ít hơn ở những vùng não chịu trách nhiệm cho việc suy nghĩ, lập kế hoạch hay bày tỏ cảm xúc, hành vi. Chính vì vậy mà việc tập thể dục là một cách làm tăng lưu lượng máu đến não giúp trẻ có tư duy tốt hơn.

– Mạch máu: Tập thể dục thường xuyên cũng giúp cải thiện mạch máu và cấu trúc não. Điều này cũng góp phần cải thiện khả năng tư duy cho trẻ.

– Hoạt động của não: Tập thể dục sẽ làm tăng hoạt động của các bộ phận của não bộ có liên quan đến hành vi và sự chú ý của trẻ.

  • Điều chỉnh lại chế độ ăn uống
Chế độ ăn uống hợp lý
Chế độ ăn uống hợp lý

Tuyệt đối không được sử dụng các thực phẩm có chứa chất tạo màu, chất bảo quản hay các chất gây dị ứng nguy hiểm. Các thực phẩm cần chú ý như: đồ uống có ga, bánh kẹo ngọt, cá tuyết hun khói hay các loại đồ ăn nhanh…

Ngoài ra nên cho người trẻ ăn nhiều rau củ quả, uống vitamin và các chất khác tốt cho sức khỏe để mang lại hiệu quả điều trị tốt nhất.

  • Tâm lý trị liệu

Ba mẹ cũng nên dành thời gian để tâm sự với con từ những điều nhỏ nhất để có thể thấu hiểu được con mình đang nghĩ gì, muốn làm gì…

 Ngoài ra, bạn cũng có thể tham khảo thêm những ý kiến đóng góp của các chuyên gia tâm lý hay những kinh nghiệm được chia sẻ của những ba mẹ cùng hoàn cảnh bởi hơn ai hết họ chính là những người có chuyên môn và có trải nghiệm. Điều này sẽ giúp bạn có những chỉ dẫn đúng đắn.

  • Giảm căng thẳng cho trẻ

Trẻ tăng động giảm chú ý luôn ở trong trạng thái bồn chồn, lo lắng và khó kiềm chế được cảm xúc của mình. Nếu như trẻ quá căng thẳng thì tình trạng này có thể tệ hơn. Chính vì vậy mà bạn nên tìm cách để trẻ bớt căng thẳng hơn như hay kể cho bé nghe một câu chuyện hài hước hay cho trẻ nghe nhạc…

Trên đây là những chia sẻ của chúng tôi liên quan đến hội chứng ADHD là gì? Nếu chẳng may bé nhà bạn có mắc phải chứng tăng động giảm chú ý này thì bạn cũng không nên quá lo lắng. Hãy kiên nhẫn thực hiện theo đúng chỉ dẫn của bác sĩ để có thể cái thiện hoàn toàn tình trạng này. Nếu như có bất kỳ thắc mắc nào khác hãy để lại bình luận ngay bên dưới bài viết này nhé!

Xem thêm:

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *